Igraszki z czytelnikiem według Stanisława Lema

Stanisław Lem jako jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy i filozofów jest znany przede wszystkim ze swoich powieści science fiction. Jednak jego twórczość nie była w stu procentach jednolita. W 1986 roku została wydana “Biblioteka XXI wieku” – publikacja, którą trudno sklasyfikować w ramach jednego konkretnego gatunku. Dlaczego jest tak wyjątkowa, na czym polega jej oryginalność i czym do dziś fascynuje czytelników?

Połączenie fikcji literackiej z tekstami eseistycznymi

“Bibliotekę XXI wieku” można określić jako zbiór recenzji i wstępów do książek. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby recenzowane tytuły nie były wytworem wyobraźni Lema. W swoich tekstach obnaża on współczesny styl pisarstwa, parodiując go i ironicznie komentując. Igra z czytelnikiem, często balansując na granicy absurdu i wykraczających poza granice przeciętnej wyobraźni koncepcji opisujących niedaleką przyszłość. W końcu mamy do czynienia z Lemem – mistrzem futurystycznych wizji świata.

Groteskowość wymieszana z dogłębnymi i realistycznymi prognozami przyszłych czasów daje nowe, świeże spojrzenie na naszą cywilizację. Literackie eksperymenty Lema kryją pod sobą poważne rozważania i hipotezy dotyczące wszechświata, nauki i ludzkości. Etyczne zagwozdki, o które zaczepia czytelników Autor, prowokują niemal do realnego wchodzenia z nim w dialog.

“Biblioteka…” nie była pierwsza

W podobnej stylistyce i koncepcji Stanisław Lem stworzył wcześniej już dwie książki: “Prowokację” oraz “Doskonałą próżnię” i “Wielkość urojoną”. Ten niebanalny pomysł na koncepcję książki zdobył grono wiernych odbiorców, którzy pod wrażeniem lekkości, z jaką Lem żongluje stylami i całym warsztatem literackim, z zapałem sięgali po kolejne odsłony fikcyjnych recenzji zafascynowani zderzeniem skrajnych poglądów i wizji, które zmuszały ich od ciągłego kontrolowania tego co jest rzeczywistością, od tego, co zostało przelane na papier wprost z nieokiełznanej wyobraźni lemowskiej. 

Biblioteka XXI wieku – lemowskie apokryfy

Biblioteka XXI wieku” to niezwykłe dzieło Stanisława Lema, które trafiło do czytelników w 1998 roku pod tytułem “Apokryfy”. Jest to zbiór fikcyjnych recenzji i wstępów do książek, które nigdy nie istniały. W ramach tego fascynującego projektu, Lem mistrzowsko parodiuje różnorodne style literackie, by następnie zanurzyć się w tworzenie apokryficznych koncepcji świata i człowieka. Teksty te, pełne nieskończonych tekstów i szalonych pomysłów osuwają się w groteskowy absurd lub okazują się przenikliwą prognozą przyszłych stanów cywilizacji.

Teksty nigdy dotąd niepublikowane razem

Wydanie “Biblioteki XXI wieku” to wyjątkowy moment dla miłośników twórczości Lema. Niniejsza edycja zawiera dwa wcześniej osobno wydane dzieła: “Prowokację” (1984) i “Bibliotekę XXI wieku” (1986), łącząc je w jedną spójną całość. To pierwsze łączne wydanie tych dwóch książek, ukazujące je jako jedno, spójne dzieło.

Eksperymenty literackie i intelektualne spięcia

Stanisław Lem nieustannie zadziwiał swobodnym poruszaniem się między fikcją literacką a eseistyką. “Biblioteka XXI wieku” to trzeci tom w cyklu “Apokryfy,” gdzie Lem parodiował różne style, eksperymentował z tonami i stylistyką, a także mieszał istniejące poetyki powieściowe z głębokimi refleksjami na temat natury wszechświata, przyszłości nauki i ludzkiej cywilizacji.

Nowe odkrycia: “One Human Minute” w pełnej krasie

Niniejsze wydanie ma także coś niezwykłego do zaoferowania. Tekst “One Human Minute” po raz pierwszy ukazuje się razem z rozdziałami II i III, wcześniej nigdy niepublikowanymi w języku polskim. To unikalna okazja dla czytelników, by odkryć nowe aspekty twórczości Lema, które do tej pory były niedostępne. “Biblioteka XXI wieku” to nie tylko zbiór fikcyjnych recenzji, ale również podróż przez umysł jednego z najbardziej wyjątkowych polskich pisarzy. Lem czyta kulturę, interpretuje, ocenia i zaprasza czytelników do tego samego. To nie tylko lektura, to intelektualna podróż między tym, co dla czytelników zwyczajne, a tym, co niesie nieokiełznana wyobraźnia autora.

Nieistniejące książki w Bibliotece XXI wieku Stanisława Lema

Biblioteka XXI wieku to zbiór fikcyjnych recenzji i wstępów do nie istniejących książek, napisany przez wybitnego polskiego pisarza i filozofa Stanisława Lema. Książka ta została po raz pierwszy wydana w 1986 roku przez Wydawnictwo Literackie, a w 2003 roku ukazała się w ramach Dzieł zebranych autora. Biblioteka XXI wieku jest kontynuacją wcześniejszych zbiorów Lema: Doskonałej próżni i Prowokacji, w których autor również bawił się w tworzenie apokryfów, czyli fikcyjnych dzieł literackich, naukowych lub filozoficznych.

Co kryje się w Bibliotece XXI wieku?

Biblioteka XXI wieku składa się z trzech recenzji nieistniejących książek, które Lem wymyślił i opisał z wielką erudycją i pomysłowością. Są to:

  • Das kreative Vernichtungsprinzip. The World as Holocaust Weapon Systems of The Twenty First Century or The Upside-down Evolution – recenzja niemieckiej książki o tym, jak ludzkość stworzyła systemy broni, które mogą doprowadzić do zagłady świata, a jednocześnie są formą ewolucji odwróconej, czyli degeneracji gatunku ludzkiego.
  • Jedna minuta – recenzja angielskiej książki o tym, co dzieje się na świecie w ciągu jednej minuty, opartej na statystykach i danych liczbowych. Lem pokazuje tu absurdalność i przerażenie współczesnej cywilizacji, która jest zależna od technologii i informacji.
  • J. Johnson and S. Johnson: One human minute, Moon Publishers, London – Mare Imbrium – New York 1985 – wstęp do książki o tym samym tytule, co poprzednia recenzja, ale napisanej przez innych autorów i wydanej na Księżycu. Lem ironizuje tu nad plagiatem i komercjalizacją literatury, a także nad możliwością istnienia książek, które nie są czytane przez nikogo.

Dlaczego warto przeczytać Bibliotekę XXI wieku?

Biblioteka XXI wieku to książka, która pokazuje niezwykłą wyobraźnię i inteligencję Stanisława Lema, który potrafił stworzyć nie tylko fascynujące światy i historie, ale także zadać sobie i czytelnikom pytania o sens i cel istnienia, o granice ludzkiej wiedzy i możliwości, o rolę i znaczenie literatury i sztuki. To książka, która bawi i intryguje, ale także zmusza do refleksji i krytycznego spojrzenia na rzeczywistość. To książka, która jest dowodem na to, że Biblioteka XXI wieku to nie tylko zbiór nieistniejących książek, ale także istotna część literatury XXI wieku.